Bolesław Chrobry Mieszko II Lambert. Milenium koronacji 1025–2025

BOLESŁAW CHROBRY MIESZKO II LAMBERT. MILENIUM KORONACJI 1025–2025

Ziemia Bocheńska Stowarzyszenie Rozwoju Regionu, Bochnia 2025, ISBN: 978-83-88745-11-9

Redakcja: Tadeusz Skoczek

Słowa kluczowe: Bolesław Chrobry, Mieszko II Lambert, Milenium, Koronacja, 1025-2025

W naszym albumie zamieszczamy fragmenty książki Juliana Bartoszewicza, Historja pierwotna Polski, wydanej w drugiej połowie XIX wieku, fragmenty odnoszące się do istotnych wydarzeń z życia Bolesława Chrobrego i Mieszka II, traktując tę publikację bardziej jako świadectwo epoki i stan ówczesnej wiedzy historycznej z pewnymi uproszczeniami i nawet uprzedzeniami. Za Janem Długoszem i innymi autorami powtórzył Bartoszewicz przydomek Gnuśny nadany Mieszkowi II, pisząc co prawda, że nie do końca był on zasłużony. Dopiero

Anatol Lewicki charakteryzując ostatnie lata panowania Mieszka II tak napisał: (…) „Jeśli Mieszko, teraz już władca trzeciej części nędznej reszty państwa swego, nawet po okropnych ciosach dwóch lat ostatnich, nie upadł jeszcze na duchu, lecz szamotał się dalej z przeciwnościami losu, toć już zaiste trudno przebaczyć niesprawiedliwość, jaką mu wyrządziła potomność, że do dziś jeszcze myśląca nawet część jej, chciałaby gwałtem utrzymać hańbiący przydomek. Podźwignął on się raz jeszcze na chwilę i całe rozdzielone państwo połączył na

nowo.” Podobnie niesprawiedliwie oceniano żonę Mieszka II, królową Rychezę. Szerszy kontekst z dziejów Polski uwzględniający również działalność Mieszka I oraz krótką charakterystykę Słowian możemy poznać z pracy Augusta Sokołowskiego i Adolfa Władysława Inlendera Dzieje Polski illustrowane. T. 1, z ilustracjami Jana Matejki, Walerego Eljasza, Juliusza Kossaka, Henryka Rauchingera, wydanej w Wiedniu w 1896 roku.

Jak przypomina nam uchwała sejmu RP z lipca 2024 roku „Koronacje te nie byłyby możliwe, gdyby nie szereg ważnych wydarzeń, począwszy od legendarnego założenia Gniezna przez Lecha.” Nie byłyby również możliwe, gdyby nie szereg innych wydarzeń i władców, którzy panowali na ziemiach polskich w czasach zamierzchłych nazywanych też bajecznymi. Królowie polscy w obrazach i pieśniach – wydawnictwo z wierszami Seweryny Duchińskiej i ilustracjami Walerego Eljasza-Radzikowskiego z 1893 roku przybliża nam legendarne dzieje Lecha i jego następców. Już pierwsze zwrotki poezji wprowadzają nas w najstarsze dzieje:

Zbudź się, Lechu! tak przed laty

słowo brzmiało wieszcze;

Zbudź się, orle nasz skrzydlaty!

Powtórzmy dziś jeszcze.

Zbudź się, Piaście, stary kmieciu!

Orz łan ziemi czarnej,

Bo nam brakło w tem stuleciu

Twej siejby ofiarnej.

Album niniejszy uzupełniamy bogatą ikonografią, poczynając od miniatur z  1000 roku zamieszczonych w ewangeliarzu Ottona III, Lecha i innych władców, w tym Bolesława Chrobrego i Mieszka II ukazujemy w ilustracjach zamieszczonych w Chronica Polonorum, Macieja z Miechowa, z wydania z roku 1521 zawierającego kolorowane ręcznie ilustracje, przechowywanego w  Bibliotece Śląskiej w Katowicach. Przedstawiamy podobizny władców i królów zamieszczone w dziele: Arnoldusa Myliusa Principum et regum Polonorum Imagines ad vivum expressae – wydanie z roku 1594, oraz z publikacji Kronika polska Marcina Bielskiego nowo przez Ioach. Bielskiego syna iego wydana [...], z  1597 roku. Całość uzupełniamy reprodukcjami obrazów, grafik ze zbiorów polskich muzeów i bibliotek. Koronacja Bolesława Chrobrego i  Mieszka II Lamberta, oraz ich działalność miała doniosły wpływ na ukształtowanie się naszej tożsamości narodowej. To Bolesław Chrobry jako pierwszy użył nazwy Polonia na określenie ziem, którymi władał. Bez kompleksów walczył i układał się z sąsiadami, w tym z potężnym cesarstwem niemieckim. Zrobił wiele dla upowszechnienia chrześcijaństwa, zorganizował administrację kościelną, ufundował i pomógł zbudować wiele kościołów, a przede wszystkim zbudował zręby państwowości polskiej i złączył je z cywilizacją zachodnią. Dzieło jego kontynuował Mieszko II Lambert, nie miał jednak tyle szczęścia i tak wielu sukcesów, jak jego ojciec.

(fragment z Przedmowy do niniejszego wydawnictwa albumowego, autorstwa Tadeusza Skoczka)

 Format: 330 x 240 mm; oprawa twarda; fotografie kolorowe, ss. 256; cena: 150,00 zł