Zapomniane Dolny Śląsk Radek Jaworski

Katalog wystawy: Zapomniane Dolny Śląsk   Radek Jaworski

Wydawnictwa:    Muzeum Niepodległości,   Warszawa 2026.      ISBN 978-83-68378-32-0

Słowa kluczowe: Fotografia, Dolny Śląsk, Radek Jaworski

„Zapomniane – Dolny Śląsk” to katalog wystawy fotografii Radka Jaworskiego, będący efektem ponad dwudziestu lat fotograficznej wędrówki po regionie. Artysta odwiedza niewielkie wsie i miasteczka, miejsca pozostające poza głównymi szlakami turystycznymi, ale także większe ośrodki, takie jak Wałbrzych, Kłodzko czy Jelenia Góra. Fotografuje to, co pozostało po wcześniejszych mieszkańcach i ich świecie: opuszczone pałace, dawne sanatoria, fragmenty architektury, stare cmentarze, kaplice, napisy, detale budynków i miejsca powoli przejmowane przez naturę.

Punktem wyjścia dla projektu jest szczególna historia Dolnego Śląska. Po II wojnie światowej region doświadczył radykalnej zmiany ludnościowej. Dawni mieszkańcy zostali wysiedleni, a ich miejsce zajęli przybysze z różnych stron – między innymi z Kresów Wschodnich, centralnej Polski oraz reemigranci z innych krajów. Nowe społeczności zamieszkały w przestrzeni, której wcześniejszej historii często nie znały. Zmieniła się nie tylko ludność, ale również sposób funkcjonowania miejscowości i stosunek do ich materialnego dziedzictwa.

Wiele śladów wcześniejszego świata z czasem zniknęło, zostało zatartych lub znalazło się poza obszarem wspólnej pamięci. Inne przetrwały – często w stanie dalekim od pierwotnego. Budynki zmieniały funkcje, były opuszczane, remontowane lub pozostawiane własnemu losowi. W ich otoczeniu pojawiało się jednak nowe życie.

To właśnie spotkanie przeszłości i teraźniejszości jest jednym z najważniejszych tematów zdjęć. Na fotografiach dawny niemiecki napis może sąsiadować ze współczesnym samochodem, ruina z odnowionym domem, a pozostałość dawnego świata z codziennością obecnych mieszkańców. Jaworski nie przedstawia Dolnego Śląska jako zamkniętego muzeum przeszłości. Pokazuje region, w którym różne warstwy czasu i historii nadal współistnieją ze sobą.

Estetyka zdjęć balansuje na granicy dokumentu i poetyckiej refleksji. Miękkie światło, monochromatyczna kolorystyka i staranna kompozycja tworzą spokojny, pełen szacunku język wizualny, który pozwala uchwycić miejsca zawieszone pomiędzy historią a współczesnością, bez sensacji i nostalgicznego uproszczenia.

Radek Jaworski – fotograf, kulturoznawca. Absolwent Warszawskiej Szkoły Fotografii, dyplom w Pracowni Fotografii Kreacyjnej pod kierunkiem prof. Wojciecha Prażmowskiego. Jest członkiem ZPAF i ZAiKS oraz fotoreporterem Polskiej Agencji Fotografów Forum. Fotografią zajmuje się od lat 80. XX wieku. Jego prace często eksplorują tematykę pamięci, przemijania, śladów obecności – nieobecności człowieka oraz przestrzeni miejskich i naturalnych.www.radekjaworski.com

Format: 230 x 210 mm, ilustracje, oprawa miękka, s.83 cena 25 zł